Partycypacyjne – Działanie – Badanie

Partycypacyjne – Działanie – Badanie (PAR) jest narzędziem, którego cel polega na wzmocnieniu partycypacji i współpracy członków społeczności w działaniu ukierunkowanym na transformację społeczną. To powoduje, że ludzie muszą być aktywną częścią zarówno wszystkich procesów interwencyjnych jak i podejmowania decyzji (Montenegro, 2004: 20).

PAR pojawił się w latach 80-tych jako krytyka ograniczonych kanałów partycypacji społecznej i podejmowania decyzji na temat kwestii i potrzeb, które dotyczyły ludzi bezpośrednio (prawa obywatelskie, sprawiedliwość społeczna nierówności itp.). Krytyka ta została rozszerzona na środowiska akademickie i instytucjonalne, gdzie zjawiska społeczne i społeczności były traktowane jako przedmiot badań, a nie jako podmioty partycypacji, kiedy podejmowano badania nad nimi i szukano rozwiązań.

Ten typ badań ma na celu uwzględnienie potrzeb i problemów społecznych, ale których działania podejmowane są w ramach inicjatywy obywatelskiej. Korzeni metodycznych i teoretycznych można szukać w procesach pedagogicznych Paulo Freire, w socjologii walczącej Orlando FalsBorda, w rozwoju społeczności i w założeniach Kultury Krytycznej Nowej Muzeologii i Socjomuzeologii.

Cechy charakterystyczne:

Głównymi cechami tej metodyki są:

• Cała społeczność, każdy obywatel, ma odpowiedzialność za swoje terytorium, dziedzictwo i przyszłość. Świadomość odpowiedzialności jest jednym z głównych elementów, które Hugues de Varine wskazał jako fundamentalny do tworzenia ekomuzeum.
• Celem jest dokonanie transformacji rzeczywistości, tak by uwzględniała aspekty kulturowe, społeczne i gospodarcze.
• Powstaje jako rezultat potrzeb i problemów dostrzeżonych przez grupę społeczną lub obywateli. Jest to „iskra” (detonator), którą autorzy tacy jak Mayrand czy de Varine wskazują jako wyzwalacz aktywizacji społecznej.
• Zaczyna się od konkretnej rzeczywistości społecznej samych uczestników procesu. To przynosi holistyczną wizję (historyczną i kontekstualną), w której badania zależą od szczegółów każdej sytuacji i miejsca.
• Powszechna partycypacja musi być częścią całego procesu, połączonego z modelem relacji horyzontalnych, tym sposobem przerywając relacje zależności intelektualnej; dlatego wymaga zmiany w relacjach interpersonalnych i międzyinstytucjonalnych od techników i profesjonalistów.

Cele:

Biorąc pod uwagę cel PAR i jego cechy, realizuje on następujące cele:

• Odzwierciedlanie i badanie historii społecznej i promowanie przekrojowości wśród mieszkańców i specjalistów w celu stworzenia Kultury Krytycznej.
• Zachęcanie do włączania mieszkańców jako współbadaczy.
• Rozwój umiejętności przywódczych, innowacji i .zaangażowania w odpowiadaniu na potrzeby i oczekiwania społeczności.
• Zastosowanie odpowiednich metod i strategii w poszukiwaniu kompleksowych rozwiązań w odpowiedzi na problemy społeczne.
• Stymulowanie inicjatyw związanych z samozarządzaniem.
• Tworzenie nowych form organizacji społecznej.